Puzzel van Toen

Welke oude kaart is er voor welk jaar en welke plek

Door Chris Zevenbergen ·

De series per periode

Van oud naar nieuw, met de schaal (Kadaster, Kadaster):

1. Kraijenhoffkaart, 1:115.200, klaar in 1823.

2. TMK, 1:50.000, 62 bladen van 1850 tot 1864.

3. Bonnebladen, 1:25.000, vanaf rond 1865, rond 1884 voor heel Nederland.

4. De kaart van 1:25.000 op het Rijksdriehoeksnet, vanaf 1910, en vanaf 1927 op basis van luchtfoto's.

Het Kadaster verkoopt kaartbladen van 1:25.000 vanaf 1935, van 1:50.000 vanaf 1903 en van 1:200.000 van 1865 tot 1955 (Kadaster).

Waarom jaren soms gelijk zijn

Topotijdreis toont per jaar de nieuwste kaart die er toen was. Kwam er voor een gebied een tijd geen nieuwe kaart, dan zie je jaren achter elkaar hetzelfde. Dat geldt vooral voor 1800 tot 1900 (Esri Nederland).

Tot wanneer je de TMK ziet

De Bonnebladen kwamen niet overal tegelijk. Zolang een plek geen Bonneblad had, toont Topotijdreis daar de TMK. Wij hebben op 31 oktober 2026 in de kaartlagen van Topotijdreis gekeken tot welk jaar dat zo is:

Amersfoort: tot en met 1874.

Utrecht, Rotterdam en Delft: tot en met 1879.

Amsterdam: tot en met 1894.

Groningen: tot en met 1905.

Vlissingen: tot en met 1910.

Maastricht: tot en met 1920.

Het noorden van Friesland: tot en met 1930 of 1931.

Dat maten we op tien testplaatsen en op een raster van 20 kilometer over het hele land. Na 1931 vonden we nergens meer de TMK. In onze viewer en in de ontwerper geldt elk jaar voor 1936 daarom als mogelijk TMK.

Hoe scherp elke periode is

Wij maten ook hoeveel detail de kaartlagen van Topotijdreis bevatten, in meters per pixel. Hoe lager, hoe scherper:

1. Waar de TMK staat, voor 1936: 7 tot 9 meter.

2. 1936 tot en met 1960: niet scherper dan 3,2 meter.

3. 1961 tot en met 2014: ongeveer 2,4 meter.

4. 2015 tot en met 2025: 1,6 meter, het fijnste detail van de kaartlaag.

Waar twee kaartbladen van verschillende uitgaven elkaar raken, zie je soms een kleurverschil langs de rand. Op onze tien testplaatsen zagen we dat in 1910 op vijf plaatsen, in 1940 en 1950 op acht of meer, en in 1965 alleen in zee bij Vlissingen en bij Almere.

Zelf kijken

Kies een jaar in onze viewer van de oude kaart van je huis en schuif tussen de oude kaart en de luchtfoto van nu. Of blader door alle jaren in Topotijdreis.

Bekijk je eigen huis

Typ je adres in de viewer van de oude kaart van je huis en schuif tussen toen en nu.

Bronnen

Meer uitleg: Oude kaarten van Nederland.