Puzzel van Toen

Bonnebladen, TMK en kadastrale kaarten: het verschil

Door Chris Zevenbergen ·

Twee soorten oude kaarten

Een topografische kaart toont het land: wegen, water, bebouwing en landbouwgrond. De oude topografische kaarten komen van het Topographisch Bureau, later de Topografische Dienst. Die ging in 2004 samen met het Kadaster (Kadaster).

Een kadastrale kaart toont percelen. Bij de oudste kadastrale kaarten, van 1811 tot 1832, horen gegevens over eigenaren, gebruik en waarde (RCE).

Kraijenhoffkaart

De eerste kaartserie van heel Nederland, klaar in 1823 na 8 jaar werk. Officieel heet hij de Choro-Topographische Kaart der Noordelijke Provinciën van het Koninkrijk der Nederlanden. De gewone naam komt van de maker, baron Kraijenhoff, en heeft schaal 1:115.200 (Kadaster).

TMK

De Topographische en Militaire Kaart van het Koninkrijk der Nederlanden, op schaal 1:50.000. Hij is in zwart-wit gedrukt, in 62 kaartbladen die verschenen van 1850 tot 1864 (Kadaster). Vanaf 1864 was hij er voor heel Nederland (Kadaster).

De TMK is gemaakt op basis van steengravures van de Nettekeningen van 1830 tot 1850. Het was de eerste serie gedetailleerde kaarten van heel Nederland (Kadaster).

Bonnebladen

De Chromotopographische Kaart des Rijks, op schaal 1:25.000 en in kleur. De naam komt van de projectie van Bonne (Kadaster).

De eerste bladen kwamen rond 1865. Eerst kwamen de gebieden met verdedigingslinies, langs de grote rivieren en later rond Amsterdam. Rond 1884 stond heel Nederland op de bladen. Een blad is ongeveer 42 bij 30 centimeter (Kadaster).

Vanaf 1910 is het Rijksdriehoeksnet de basis van de kaart van 1:25.000. Vanaf 1927 maakte men de kaarten op basis van luchtfoto's (Kadaster).

Kadastrale kaarten van 1811 tot 1832

De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) beheert sinds 1 januari 2016 de scans van de Kadastrale Kaarten 1811-1832. Dat zijn ruim 17.000 scans van verzamelplans (overzichtskaarten) en minuutplans (detailkaarten), plus ruim 143.000 scans van de oorspronkelijke aanwijzende tafels, de OAT-bladen (RCE).

In HISGIS zijn de kaarten van 1832 gedigitaliseerd. Klik op een perceel en je ziet eigenaar, bodemgebruik en waarde in 1832. Vrijwilligers werken de rest van Nederland nog bij (RCE).

Waar je ze ziet

De Kraijenhoffkaart, de TMK en de Bonnebladen staan in Topotijdreis. In onze viewer zie je de TMK, de Bonnebladen en de latere kaarten rond je eigen adres. Hoe je de kadastrale kaart van je huis zoekt, staat in de oude kaart van je huis zoeken.

Bekijk je eigen huis

Typ je adres in de viewer van de oude kaart van je huis en schuif tussen toen en nu.

Bronnen

Meer uitleg: Oude kaarten van Nederland.